<< powrót
Opublikowano Dodaj komentarz

Protokół SMTP – czym jest i jak działa?

protokół SMTP - jak działa

Protokół SMTP stanowi fundament komunikacji e-mailowej. Jest to kluczowy element w działaniu platform pocztowych. Bez niego nasze e-maile nie mogłyby dotrzeć do odbiorców w szybki i efektywny sposób. Jednak czym dokładnie jest protokół SMTP, jak działa i czy istnieją jakieś potencjalne wady związane z jego funkcjonowaniem? W tym artykule zgłębimy powyższe kwestie, aby lepiej zrozumieć działanie protokołu SMTP.

Czym jest protokół SMTP – definicja

Protokół SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) jest to standardowy protokół warstwy aplikacji w architekturze TCP/IP. Umożliwia przesyłanie poczty elektronicznej między różnymi sieciami komputerowymi. Protokół SMTP ustala podstawowe zasady dostarczania wiadomości do serwera pocztowego SMTP. Jest to po prostu zestaw reguł i procedur, które określają, w jaki sposób przebiega komunikacja z serwerem SMTP. Wiadomość, która została wysłana za pomocą protokołu SMTP na serwer odbiorcy, może zostać później przez niego pobrana za pomocą programu pocztowego. Protokół SMTP jest używany wraz z protokołem IMAP (Internet Message Access Protocol) lub POP3 (Post Office Protocol version 3), o czym w dalszej części artykułu.

Czym jest serwer SMTP – definicja

Z kolei serwer SMTP jest to konkretny komputer lub aplikacja odpowiedzialna za obsługę przesyłania wiadomości e-mail za pomocą protokołu SMTP. Serwer SMTP jest często nazywany także serwerem wychodzącym. Jego głównym zadaniem jest przyjmowanie wiadomości za pomocą protokołu SMTP od klientów (programów pocztowych) i przekazywanie ich do odpowiednich serwerów docelowych również przy użyciu protokołu SMTP. Innymi słowy, serwer SMTP jest fizycznym lub wirtualnym urządzeniem, które implementuje protokół SMTP w celu przesyłania wiadomości e-mail.

Jak działa protokół SMTP?

Protokół SMTP obejmuje trzy główne komponenty, takie jak:

  • Klient poczty e-mail (nadawca): Jest to program do obsługi poczty, który umożliwia tworzenie i wysyłanie wiadomości. Przykładowo jak już napiszesz wiadomość mailową i klikniesz przycisk “wyślij”, program lub aplikacja z której korzystasz nawiązuje połączenie z serwerem SMTP.
  • Serwer SMTP nadawcy: Serwer ten otrzymuje wiadomość od programu lub aplikacji do tworzenia wiadomości i przekazuje ją dalej do serwera pocztowego odbiorcy.
  • Serwer poczty odbiorcy: Serwer ten odbiera wiadomości wysłane przez serwer SMTP nadawcy.

Oto w dużym skrócie jak działa wysyłanie wiadomości poprzez protokół SMTP:

  1. Rozpoczęcie sesji: Proces rozpoczyna się, gdy klient SMTP (najczęściej aplikacja pocztowa) nawiązuje połączenie z serwerem SMTP.
  2. Komunikacja inicjująca: Klient wysyła komunikat inicjujący, zwykle „HELO” lub „EHLO”, do serwera, aby rozpocząć komunikację. W odpowiedzi serwer przekazuje informacje o swoich możliwościach.
  3. Autoryzacja (opcjonalna): Jeśli wymagane jest uwierzytelnienie, klient może wysłać żądanie uwierzytelnienia do serwera, na przykład za pomocą komendy „AUTH”.
  4. Wysłanie nadawcy: Klient wysyła komendę „MAIL FROM”, aby określić adres nadawcy.
  5. Określenie odbiorcy: Klient wysyła komendę „RCPT TO”, aby określić adres odbiorcy. Ta operacja może się powtarzać dla wielu odbiorców.
  6. Przesłanie treści wiadomości: Klient rozpoczyna przekazywanie treści wiadomości za pomocą komendy „DATA”. W tym momencie zaczyna się transmisja właściwej treści wiadomości.
  7. Zakończenie przesyłania treści wiadomości: Klient kończy przekazywanie treści wiadomości, wpisując kropkę w oddzielnym wierszu. Jest to sygnał dla serwera, że treść wiadomości się zakończyła.
  8. Zakończenie sesji: Klient wysyła komendę „QUIT”, aby zakończyć sesję SMTP. Serwer po potwierdzeniu, zamyka połączenie.
  9. Dostarczenie wiadomości: Serwer SMTP nadawcy przekazuje wiadomość do serwera docelowego lub kolejnego serwera na trasie, który będzie odpowiedzialny za dalsze przekazywanie wiadomości do odbiorcy końcowego.
  10. Powiadomienie o statusie dostarczenia: Ostatecznie, serwery poczty elektronicznej informują się nawzajem o statusie dostarczenia wiadomości.

Warto zaznaczyć, że protokół SMTP jest zazwyczaj używany do przekazywania wiadomości e-mail pomiędzy różnymi domenami internetowymi, tj. od nadawcy na jednej domenie do odbiorcy na innej domenie. Jednakże może również być wykorzystywany do przesyłania wiadomości w obrębie tej samej domeny.

Protokół SMTP – podstawowe polecenia

Polecenia SMTP są komunikatami służącymi do komunikacji z serwerem SMTP. Oto kilka kluczowych poleceń SMTP i ich funkcji:

HELO/EHLO: Polecenie HELO (obecnie częściej stosuje się bardziej rozszerzone polecenie EHLO) jest używane przez klienta SMTP do nawiązania połączenia z serwerem SMTP. Klient wysyła polecenie HELO lub EHLO, aby poinformować serwer o swojej obecności i gotowości do przekazania wiadomości.

MAIL FROM: Polecenie MAIL FROM jest używane przez klienta SMTP do określenia adresu nadawcy wiadomości e-mail. Klient wysyła polecenie MAIL FROM, zawierające adres e-mail nadawcy, który ma zostać umieszczony w nagłówku wiadomości.

RCPT TO: Polecenie RCPT TO jest używane przez klienta SMTP do określenia adresu odbiorcy wiadomości e-mail. Klient wysyła polecenie RCPT TO, zawierające adres e-mail odbiorcy, który ma zostać umieszczony w nagłówku wiadomości.

DATA: Polecenie DATA informuje serwer SMTP, że klient jest gotowy do przekazania treści wiadomości e-mail. Po otrzymaniu tego polecenia, serwer SMTP oczekuje na treść wiadomości, którą klient będzie przekazywał linia po linii.

HELP: Umożliwia klientowi uzyskanie informacji na temat dostępnych poleceń i ich składni obsługiwanych przez serwer SMTP. Po wysłaniu polecenia HELP, serwer SMTP odpowiada, dostarczając listę komend oraz krótki opis ich funkcji.

RSET: Służy do resetowania bieżącej sesji SMTP, czyli do wyzerowania stanu sesji i przywrócenia jej do stanu początkowego. Po wysłaniu polecenia RSET, serwer SMTP usuwa wszelkie informacje o sesji (np. adres nadawcy i odbiorcy). Następnie przywraca ją do stanu przed rozpoczęciem wysyłania wiadomości. Polecenie RSET może być przydatne w przypadku, gdy klient chce przerwać wysyłanie wiadomości, która została rozpoczęta, ale nie została jeszcze ukończona. Wysłanie polecenia RSET pozwala na “wyczyszczenie” sesji SMTP i rozpoczęcie nowej, jeśli to konieczne.

QUIT: Polecenie QUIT informuje serwer SMTP, że klient kończy sesję SMTP i prosi o zamknięcie połączenia. Po otrzymaniu tego polecenia, serwer musi najpierw odpowiedzieć kodem 221, aby potwierdzić jej zakończenie.

Te polecenia umożliwiają klientowi SMTP skuteczne przekazanie wiadomości e-mail do serwera SMTP. Dzięki nim możliwe jest wydajne i niezawodne przekazywanie wiadomości e-mail przez Internet.

Konfiguracja serwera SMTP w programie pocztowym

Podczas konfiguracji serwera SMTP w programie pocztowym, musisz podać kilka kluczowych informacji. Po pierwsze, adres serwera SMTP, który wskazuje, gdzie Twoje e-maile będą przekazywane. Następnie, konieczne jest podanie adresu e-mail, który będzie używany jako identyfikator Twojego konta pocztowego. Ponadto, będziesz musiała/musiał podać swoją nazwę użytkownika, hasło do skrzynki oraz port, który jest używany do komunikacji z serwerem SMTP.

Warto także zaznaczyć opcję dotyczącą szyfrowania połączenia. Szyfrowanie połączenia zapewnia dodatkowe zabezpieczenia podczas przesyłania danych, chroniąc Twoją komunikację przed przechwyceniem przez osoby trzecie.

Poniżej przykładowe dane konfiguracyjne w przypadku poczty na serwerze LH.pl:

  • adres serwera SMTP: mail-serwerxxxxxx.lh.pl (gdzie xxxxxx jest numerem serwera),
  • adres e-mail: twojadres@twojadomena.pl,
  • użytkownik: tu podajesz swój adres e-mail,
  • hasło: hasło do Twojej skrzynki pocztowej,
  • port: 465,
  • szyfrowanie: SSL/TLS.

Jakie są różnice między protokołem SMTP a IMAP i POP3

Na początku artykułu, podczas przedstawiania definicji protokołu SMTP, wspomniałam o dwóch dodatkowych protokołach: IMAP oraz POP3. Obecnie te trzy standardy są stosowane w większości usług pocztowych. Protokół SMTP ściśle współpracuje z jednym, wybranym przez nas protokołem: IMAP lub POP3.

Bardzo ważne jest zrozumienie różnic pomiędzy SMTP, IMAP i POP3. Są to trzy różne protokoły używane w kontekście poczty elektronicznej. Jednak każdy z nich pełni inną rolę. Oto różnice między nimi:

SMTP (Simple Mail Transfer Protocol):

SMTP jest protokołem używanym do wysyłania wiadomości e-mail od klienta pocztowego do serwera pocztowego lub między serwerami pocztowymi.

Protokół SMTP działa na zasadzie “push”. Oznacza to, że klient wysyła wiadomość e-mail do serwera pocztowego, który następnie przekazuje ją do serwera docelowego. SMTP jest często określany jako serwer wyjściowy.

IMAP (Internet Message Access Protocol):

IMAP jest protokołem używanym do dostępu do skrzynki odbiorczej e-mail na serwerze pocztowym.

Protokół IMAP umożliwia klientowi poczty elektronicznej dostęp do wiadomości przechowywanych na serwerze pocztowym. Za pomocą IMAP klient może przeglądać, pobierać, przechowywać, usuwać i zarządzać wiadomościami bezpośrednio na serwerze. IMAP jest często określany jako serwer wejściowy. Gdy otwierasz aplikację pocztową i sprawdzasz swoją skrzynkę odbiorczą, Twoja aplikacja korzysta z protokołu IMAP, aby połączyć się z serwerem pocztowym i pobrać listę wiadomości oraz ich treść.

Jeśli Twoje konto pocztowe zostanie skonfigurowane jako IMAP, e-maile będą wyświetlane w programie pocztowym, jednak fizycznie będą przechowywane na serwerze.

POP3 (Post Office Protocol version 3):

POP3 jest protokołem używanym do pobierania wiadomości e-mail z serwera pocztowego na urządzenie klienta.

Protokół POP3 umożliwia klientowi poczty elektronicznej pobieranie wiadomości z serwera pocztowego na lokalne urządzenie. Wiadomości są usuwane z serwera po pobraniu przez klienta. POP3 jest często określany jako serwer wejściowy. Gdy korzystasz z aplikacji pocztowej, która używa protokołu POP3, wiadomości e-mail są pobierane z serwera pocztowego na Twoje urządzenie, gdzie możesz je przeczytać i przechowywać lokalnie.

Jeśli skonfigurujesz swoje konto jako POP3, wiadomości z Twojej skrzynki pocztowej będą pobierane bezpośrednio na Twój komputer, a następnie będą usuwane z serwera. Dzięki temu widomości nie będą zajmować miejsca na serwerze.

Podsumowując, SMTP jest używany do wysyłania wiadomości e-mail, IMAP do dostępu do skrzynki odbiorczej na serwerze pocztowym, a POP3 do pobierania wiadomości e-mail z serwera na lokalne urządzenie. Każdy z tych protokołów pełni inną rolę w ekosystemie poczty elektronicznej.

Zapraszam do odrębnego artykułu w którym omawiam różnicę pomiędzy IMAP i POP3: Jaka jest różnica pomiędzy protokołami POP3 i IMAP.

Problemy związane z SMTP i ich rozwiązanie

Problemy związane z protokołem SMTP mogą występować z różnych powodów, począwszy od problemów z konfiguracją serwera pocztowego po problemy związane z bezpieczeństwem i spamem. Oto kilka najczęstszych problemów związanych z SMTP i ich możliwe rozwiązania.

Twoje wiadomości są odrzucane przez serwer odbiorcy

Odrzucone wiadomości, zwane również “bounced emails”, mogą być wynikiem różnych problemów związanych z dostarczaniem wiadomości e-mail. Oto kilka przyczyn odrzuconych wiadomości:

  • nieprawidłowy adres e-mail odbiorcy,
  • odbiorca ma pełną skrzynkę,
  • ograniczenia serwera pocztowego,
  • odbiorca zablokował nadawcę.

Rozwiązanie: sprawdź, czy wpisałaś/eś poprawny adres e-mail odbiorcy. Następnie upewnij się, że problem ten nie wynika z przekroczenia limitów na serwerze np. za duża wiadomość. W takim przypadku zoptymalizuj treść wiadomości oraz załączniki. Jeśli odbiorca Cię zablokował lub ma przepełnioną skrzynkę, to w takiej sytuacji pozostaje kontakt z nim inną drogą komunikacji.

Twoje maile trafiają do spamu u odbiorców

Filtry antyspamowe są niezbędnym narzędziem w walce z niechcianymi wiadomościami e-mail, ale mogą też spowodować blokowanie prawidłowych wiadomości. Istnieje kilka czynników, które mogą prowadzić do takiego przypadkowego blokowania:

  • Twoje wiadomości zawierają podejrzane treści lub określone słowa kluczowe,
  • Twój serwer SMTP jest nieprawidłowo skonfigurowany.

Rozwiązanie: w pierwszej kolejności sprawdź, czy Twój serwer SMTP jest poprawnie skonfigurowany. W razie wątpliwości skontaktuj się z pomocą techniczną Twojego hostingu. Następnie dokładnie przyjrzyj się treści wysyłanych wiadomości. Możliwe, że zawierają nieodpowiednie treści lub słowa kluczowe, które powodują, że są oznaczane u odbiorców przez filtry spamowe jako niechciane wiadomości.

Twój adres email trafił na czarna listę

Czarna lista serwerów SMTP, to lista adresów IP lub domen, które znajdują się na liście blokowanych przez administratorów serwerów pocztowych lub usług antyspamowych. Adresy lub domeny są dodawane do czarnej listy, ponieważ są podejrzewane o nadużycia, takie jak wysyłanie spamu, ataki phishingowe lub inne formy niepożądanej aktywności.

Rozwiązanie: Usunięcie adresu e-mail z czarnej listy może być skomplikowane. Zależy to głównie od polityki i procedur administratorów serwerów pocztowych lub dostawców usług antyspamowych, którzy zarządzają tą listą. Jednak istnieją pewne kroki, które można podjąć w celu próby usunięcia adresu e-mail z czarnej listy. Pamiętaj, że każda czarna lista posiada swoją stronę internetową. Na niej znajdziesz kontakt do administratora. Skontaktuj się z osobą zarządzającą listą. Zapytaj, dlaczego Twój adres został dodany i poproś o wykreślenie. Usuń przyczynę, dla której zostałaś/zostałeś umieszczona/ny na liście. Miej na uwadze, że jeśli będziesz kontynuować te same błędy, administrator nie będzie ponownie usuwał Cię z listy.

Należy pamiętać, że usunięcie adresu e-mail z czarnej listy może wymagać dużo czasu i wysiłku. Niestety nie zawsze jest to możliwe. Dlatego najlepiej jest stosować dobre praktyki wysyłania wiadomości e-mail i unikać działań, które mogą prowadzić do umieszczenia adresu na czarnej liście.

Słabe strony protokołu SMTP

Protokół SMTP jest niezbędnym narzędziem do przesyłania wiadomości e-mail w sieciach komputerowych, ale posiada również swoje słabe strony. Oto kilka z nich:

  1. Brak zabezpieczeń: Podstawowa wersja protokołu SMTP nie zapewnia żadnych mechanizmów szyfrowania ani uwierzytelnienia. Dane przesyłane za pomocą SMTP mogą być podatne na przechwycenie przez osoby trzecie. W przypadku przesyłania poufnych informacji, konieczne jest zastosowanie dodatkowych protokołów, takich jak STARTTLS lub SSL/TLS, aby zapewnić bezpieczeństwo komunikacji.
  2. Brak weryfikacji nadawcy: Protokół SMTP nie zawiera domyślnie mechanizmów weryfikacji tożsamości nadawcy. Oznacza to, że nadawca wiadomości e-mail może podać dowolny adres e-mail jako adres nadawcy, co ułatwia fałszowanie adresów e-mail, co z kolei może prowadzić do spamowania lub ataków phishingowych.
  3. Brak mechanizmów przeciwdziałania spamowi: Chociaż istnieją mechanizmy takie jak SPF (Sender Policy Framework), DKIM (DomainKeys Identified Mail) i DMARC (Domain-based Message Authentication, Reporting, and Conformance), które mogą pomóc w walce ze spamem, protokół SMTP sam w sobie nie zapewnia skutecznych mechanizmów zapobiegania nadużyciom.
  4. Limit rozmiaru wiadomości: W zależności od konfiguracji serwera pocztowego oraz dostawcy usług internetowych, istnieje ograniczenie rozmiaru wiadomości, które można wysłać za pomocą protokołu SMTP. Przekroczenie tego limitu może prowadzić do odrzucenia lub nieprawidłowego przetworzenia wiadomości.

Mimo tych ograniczeń, protokół SMTP nadal pozostaje kluczowym narzędziem do przesyłania wiadomości e-mail w Internecie. Istnieją również różne rozszerzenia i dodatki, które pozwalają na lepsze zarządzanie bezpieczeństwem i efektywnością komunikacji za pomocą SMTP.

Protokół SMTP – podsumowanie

Protokół Simple Mail Transfer Protocol, czyli SMTP, jest fundamentalną częścią naszej dzisiejszej infrastruktury e-mailowej. To on pozwala na płynną wymianę wiadomości mailowych. W rzeczywistości, bez SMTP, cały system e-mailowy, który obecnie ułatwia nasze codzienne życie i biznesową komunikację, po prostu by nie istniał. Dzięki niemu możemy swobodnie wysyłać i odbierać e-maile z dowolnej platformy i urządzenia, co sprawia, że nasza komunikacja staje się bardziej płynna i efektywna. Innymi słowy, SMTP jest niewidocznym, ale niezwykle istotnym elementem naszej współczesnej cyfrowej infrastruktury komunikacyjnej.

Protokół SMTP – zobacz także

Zapraszam do poradnika w którym krok po kroku omawiam konfigurację wysyłki maili poprzez protokół SMTP w WordPressie: Konfiguracja SMTP w WordPressie – jak ręcznie skonfigurować wysyłkę maili.

Zobacz także poradnik na YouTube:

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments